Ütülerde Buhar Kullanımı

Tekstil sektöründe ara ütüleme işlemlerinde kullanılan buharlı el ve masa ütüleri genellikle 4 bar altında çalışır; doğru buhar jeneratörü ayarı, tesisat izolasyonu ve damla tutucu seperatör kullanımı yakıt tasarrufu ve ürün kalitesi için kritiktir.

Egemen ONAN · 27 Nisan 2018

Tekstil Sektöründe Buhar Kullanımı

Hazır giyim ve konfeksiyon branşı, tekstil endüstrisi içinde önemli bir yere sahiptir. Hazır giyim sanayi, çeşitli tekstil üretim faaliyetlerinin en son halkasını oluşturur. Ülkemiz ihracatında tekstil sektörü lokomotif sektör görevi görmektedir; 2017 yılında tekstil sektörü 17 milyar dolar ihracatla yılı kapatmıştır.

Hazır giyim üretiminde ütü kullanımının özel bir önemi vardır. Bir giysi en kaliteli kumaşla ne kadar özenli dikilirse dikilsin, güzel ve şık görünmesini sağlayan ütü işlemidir.

Hazır giyim üretiminde dikim işlemleri arasında ve dikim işlemleri tamamlandıktan sonra, kıyafet türüne göre ütü ve pres işlemleri gerekir; bu işlemlere ara ütüleme denir.

Ara ütü işlemlerinde buharla çalışan el ütüleri kullanılır. Elektrik fiyatlarının yüksek olması nedeniyle elektrikli el ütüleri yerine buharla çalışan ütüler tercih edilmektedir.

Dikiş açma işlemlerinde büyük ve kalın ürünlerin ütülenmesinde buhar ısıtmalı ve vakum soğutmalı ütü masaları kullanılır. Bu özellik sayesinde rutubetin masa üzerinden çabuk giderilmesi sağlanır; vakum özelliğiyle hem ütü masası soğutulur hem de üründe kalan buhar emilir.

Gerek el ütüsü olsun gerekse masa tipi ütüler olsun, maksimum 4 bar basınç altında çalışır. Isıya hassas ürünlerde bu basınç daha da düşürülmelidir.

Ütü proseslerinde kullanılan buhar jeneratörleri, ütülerin buhar ihtiyacını karşılar. Ülkemizde doğalgazın yaygınlaşmasıyla işletmeler ütülerinde doğalgazla çalışan buhar jeneratörlerini tercih etmektedir.

Proseste kullanılan buhar jeneratörleri genellikle 5 bar basınca ayarlanır.

Enerji maliyetleri, işletmenin en önemli ve en kolay tasarruf edilebilir kalemlerinden biridir.

Buhar iletimini sağlayan buhar tesisatlarının izole edilmesi; hem yakıt sarfiyatını düşürerek çevrenin ve doğal kaynakların idareli kullanılmasına yardımcı olur, hem de tesisata istem dışı dokunulmasından kaynaklanabilecek yaralanmaların önüne geçer.

Damla Tutucu Seperatör

Tesisatlarda buhar, boruların içinde yaklaşık 25-30 m/s hızla ilerlerken faz değiştirerek suya dönüşür. Buharın ütü ve preslere girmeden önce bünyesindeki sudan arındırılması ve ütülere kuru buhar verilmesi gerekir.

Tesisatta biriken suyu kondens tankına geri döndürmek için kondenstop ve damla tutucu seperatörler kullanılmalıdır. Islak buhar hem işletme verimini düşürür hem de ürün kalitesini doğrudan etkiler. Buhar tesisatlarındaki suyun kondens tankına geri döndürülmesi yakıt tasarrufu sağlar; bu su atık kanalına atılırsa, yeni eklenecek suyun yumuşatma cihazından geçirilmesi ve kimyasal takviye yapılması gerekir. Bu da işletmeye ek bir maliyet yükü getirir.

Sık Sorulan Sorular

Ütülerde buhar nasıl kullanılır?

Tekstil ve konfeksiyon üretiminde ara ütüleme işlemlerinde buharla çalışan el ütüleri ve buhar ısıtmalı-vakum soğutmalı ütü masaları kullanılır; bunlar genellikle maksimum 4 bar basınçla, ütü proseslerine özel buhar jeneratörleri (genellikle 5 bar ayarlı) ile beslenir. Kaliteli ve kuru buhar elde etmek için tesisatta damla tutucu seperatör ve kondenstop kullanılması ıslak buharın ürün kalitesini düşürmesini önler, kondensin geri kazanılması ise yakıt tasarrufu sağlar.